మట్టిలోంచి మహానాట్యంగా ఎదిగిన ‘గులాబో’ – కల్బేలియా డ్యాన్స్ రాణి విజయగాధ
ఆమె పుట్టింది తండ్రికి ఆనందంగా కాదు, ఆ గ్రామానికి శాపంలా అనిపించింది. ఆడపిల్లగా ఈ లోకానికి వచ్చిన మాయాబిడ్డను, కళ్లచూపు పడకుండా అడవిలోకి తీసుకెళ్లి బతికుండగానే మట్టిలో పాతిపెట్టారు. ఇదే గులాబో సపేరా కథ ప్రారంభం. కానీ ఆ కథ అక్కడితో ఆగలేదు. ఒక అమ్మ ప్రేమ, విశ్వాసం ఆమె జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది. తల్లి గుండెల్లో నాటి ప్రేమ, బిడ్డపై నమ్మకం.. గులాబోను ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి పొందిన నర్తకిగా మార్చింది.
మరణపు తలుపు దాటి వెలుగుతీసుకున్న శిశువు
1973లో రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని ఓ పాముల ప్రదర్శనలు చేసే “కల్బేలియా” తెగలో జన్మించింది గులాబో. ఏడో సంతానంగా పుట్టిన ఆమెను, మళ్లీ ఆడపిల్ల పుట్టిందన్న కారణంతో కుటుంబసభ్యులే అడవిలో మట్టిలో పాతిపెట్టారు. అయితే గులాబో తల్లి చేసిన ధైర్య నిర్ణయం వల్లే… దాదాపు 7 గంటల పాటు మట్టిలో ఉన్న పసికందును బయటకు తీశారు. ఊపిరి ఉన్న ఆ శిశువు అందరికీ ఆశ్చర్యం కలిగించింది. ఆక్షేపణల మధ్య ఆమె తండ్రి నిలబడి, “నా బిడ్డను చంపలేను” అని గట్టిగా ప్రకటించాడు.
తల్లిదండ్రులపై జరిమానా, బెదిరింపులు
ఆమెను మళ్లీ ఇంటికి తీసుకురావడంపై సమాజం తీవ్రంగా విమర్శించింది. జరిమానా విధించింది. “ఈ పిల్ల చనిపోవాల్సిందే, లేదంటే మేమే చంపుతాం” అని బెదిరింపులకు దిగింది. కానీ గులాబో తండ్రి వెనక్కి తగ్గలేదు. అప్పటి నుంచి ఆమెను ఎప్పుడూ తనతో తీసుకెళ్లేవాడు.
పాములతో ఆడుతూ పెరిగిన నర్తకి
తండ్రి పాముల ప్రదర్శనలకు వెళ్ళినప్పుడల్లా గులాబో కూడా వెళ్ళేది. నాగస్వర ధ్వనిలో పాములు నాట్యభంగిమలో కదిలినట్లు, ఆ స్వరాలకు తాను కూడా నర్తించేది. పాముల కదలికలు, స్వరాల నాదం ఆమె శరీరాన్ని కదిలించేవి. ఆ కలబోలాటలే గులాబోకు డ్యాన్స్ శైలిని అందించాయి. పదేళ్లు వచ్చేసరికి గులాబోలో ఓ మాయా నృత్యకారిణి ఎదుగుతోంది.
కల్బేలియా అంటే ఏమిటి?
‘కల్బేలియా’ అనేది రాజస్థాన్కు చెందిన జిప్సీ తెగల సంప్రదాయ నృత్యం. పాముల కదలికలను అనుసరించేలా, నాగస్వర నాదంతో సమన్వయంగా నర్తించే ఈ నృత్యం, ఆ తెగ వారసత్వపు గౌరవంగా నిలిచింది. పురుషులు వాయిద్యాలను వాయించగా, మహిళలు నృత్యం చేస్తారు. ఇందులోని భంగిమలు, శరీరచలనాలు అత్యంత సమతుల్యంగా ఉంటాయి.
మొదటి పేరిట డబ్బు.. స్టేజీ మీద అడుగు
గులాబో ఎనిమిదేళ్ల వయసులో ఓ జాతరలో తన డ్యాన్స్తో ఆకట్టుకుంది. ఆమె డ్యాన్స్ చూసిన రాజస్థాన్ టూరిజం అధికారులు అదే రోజున ఆమెను స్టేజీపై ప్రదర్శన ఇవ్వమని కోరారు. ప్రదర్శనకు బదులుగా ₹50 ఇచ్చారు. ఇదే ఆమె జీవితంలో మొదటి సారిగా డబ్బు అందుకున్న సందర్భం.
వాషింగ్టన్ డీసీలో మొదటి అంతర్జాతీయ పర్ఫార్మెన్స్
13 ఏళ్ల వయసులో, ఆమెకు అమెరికాలోని వాషింగ్టన్ డీసీలో ప్రదర్శన అవకాశం వచ్చింది. ఇదే ఆమె జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. అప్పటి వరకూ ఆమెను చంపాలన్న గ్రామస్తులే, ఇప్పుడు ఆమెను గౌరవించసాగారు. ఆడపిల్లలను చదివించండి, నేర్పించండి అనే ఆలోచన రావడంలో గులాబో పాత్ర అపూర్వం.
ప్రముఖ నృత్యకారిణి.. సంస్కృతిని పంచుతున్న గురువు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా 170 దేశాల్లో ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన గులాబో, ఇప్పుడు భారత్లోనే కాకుండా విదేశాల్లోనూ డ్యాన్స్ స్కూల్స్ నిర్వహిస్తున్నారు. తన జాతి సంపద అయిన కల్బేలియా నృత్యాన్ని భవిష్యత్ తరాలకు అందిస్తున్నారు. ఆమెకి పద్మశ్రీతో పాటు అనేక అవార్డులు వరించాయి.
గులాబో కథ ఎందుకు ప్రత్యేకం?
చావుతో మొదలైన జీవితం, ప్రాణం నిలబెట్టుకున్న తల్లి ప్రేమ, పట్టుదలతో పోరాడిన చిన్నారి.. ఇవన్నీ కలిసి గులాబోను ఒక స్పూర్తిగా మలిచాయి. ఆమె కథ ప్రతి అమ్మాయికి, ప్రతి తల్లికి, ప్రతి సమాజానికి ఒక సందేశం – “అవమానాల్ని ఆశయాలుగా మార్చుకోగలిగితే.. మట్టిలో పుట్టినా, ఆకాశాన్ని తాకొచ్చు” అని.
గులాబో – ఒక జీవం కాదు.. ఉద్యమం
ఆడపిల్లల పట్ల తక్కువ తక్కువగా చూసే దురాచారాలను ఎదిరించి.. వారి భవిష్యత్తు కోసం మార్గం వేసిన మహిళ గులాబో. ఆమె కల్లల్లో రద్దీని చూసిన వారు.. ఇప్పుడు ఆమె కథలో వెలుగును చూస్తున్నారు. ఇది ఆమె వ్యక్తిగత విజయం మాత్రమే కాదు.. సామాజిక న్యాయానికి నిలువెత్తు నిదర్శనం.
Also Read : Papaya Seeds Benefits: ఇప్పటి వరకు పారేసిన ఈ గింజలతో ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు!